Stawka godzinowa to trochę jak prędkość jazdy autem – bez licznika łatwo się pomylić, czy jedzie się wolno, czy za szybko. W pracy tym licznikiem jest informacja, ile jest na godzinę netto, czyli ile realnie trafia do kieszeni za każdą godzinę. Dla wielu osób te wyliczenia wydają się czarną magią, szczególnie gdy w grę wchodzą różne formy umów, dodatki i koszty pracy. Poniżej krok po kroku wyjaśniono, jak samodzielnie policzyć stawkę godzinową netto z pensji miesięcznej brutto. Bez nadmiaru teorii, za to z konkretnymi przykładami i praktycznym podejściem.
Brutto, netto, koszt pracodawcy – co w ogóle liczyć?
Na pasku wynagrodzenia pojawiają się co najmniej trzy kwoty: brutto, netto i koszt pracodawcy. Dla obliczania stawki godzinowej netto interesuje przede wszystkim:
- brutto – podstawa do liczenia składek i podatku,
- netto – to, co faktycznie wpływa na konto,
- godzinowy wymiar pracy – ile godzin faktycznie obejmuje etat w danym miesiącu.
W Polsce bardzo często mówi się o pensji w kwocie brutto, a myśli o niej jak o netto. Stąd rozczarowanie, gdy pierwsza wypłata okazuje się niższa, niż się oczekiwano. Żeby przejść od brutto do stawki godzinowej netto, trzeba wziąć pod uwagę:
- rodzaj umowy (umowa o pracę, zlecenie, B2B),
- składki ZUS (emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne),
- podatek dochodowy (zaliczka na PIT),
- liczbę godzin pracy w miesiącu.
Na umowie o pracę przeciętna różnica między kwotą brutto a netto w praktyce wynosi zwykle ok. 25–30% dla typowego etatu z podstawowymi kosztami uzyskania i bez ulg.
Dlaczego liczba godzin w miesiącu ma takie znaczenie
Nie każdy miesiąc ma tyle samo godzin pracy. To częsty błąd: przelicza się pensję miesięczną na stawkę godzinową, dzieląc przez 160 godzin, bo „tak się przyjęło”. W rzeczywistości, zgodnie z Kodeksem pracy, nominalny czas pracy oblicza się na każdy miesiąc osobno, biorąc pod uwagę:
- liczbę tygodni w miesiącu,
- święta przypadające w dni robocze,
- standardowy wymiar czasu pracy – zwykle 8 godzin dziennie, 40 godzin tygodniowo.
Efekt jest taki, że w jednym miesiącu etat to np. 168 godzin, w innym 176, a jeszcze w innym 160. Przy tej samej pensji miesięcznej brutto stawka godzinowa brutto będzie się więc delikatnie różnić między miesiącami. Do szacunków często przyjmuje się średnio 168–172 godzin, ale do precyzyjnych obliczeń lepiej sprawdzić konkretny miesiąc w kalendarzu lub w tabeli czasu pracy.
Jak policzyć: ile jest na godzinę netto z pensji brutto (umowa o pracę)
Najczęstsze pytanie brzmi: „Jest pensja X brutto, ile to wychodzi na godzinę netto?”. Warto rozdzielić to na dwa etapy:
- przeliczenie brutto → netto miesięcznie,
- podzielenie wynagrodzenia netto przez liczbę godzin pracy w miesiącu.
Krok 1: od brutto do netto na etacie
Przykładowe założenia dla pełnego etatu, standardowych kosztów i bez dodatkowych ulg (stan prawny po zmianach Polskiego Ładu, w ujęciu uproszczonym):
- umowa o pracę,
- podstawowe koszty uzyskania przychodu,
- zastosowana kwota zmniejszająca podatek,
- brak PPK, brak związków zawodowych, brak dodatkowych potrąceń.
Nie ma sensu ręczne rozpisywanie wszystkich wzorów za każdym razem – w praktyce korzysta się z kalkulatorów wynagrodzeń i z nich można odczytać miesięczne netto. Żeby jednak zrozumieć skalę, można przyjąć orientacyjnie:
- 4 000 zł brutto na etacie to ok. 3 000 zł netto,
- 5 000 zł brutto to ok. 3 550–3 650 zł netto,
- 7 000 zł brutto to ok. 4 800–5 000 zł netto.
Dokładne kwoty będą się trochę różnić w zależności od szczegółów (np. czy dojazd przekracza 10 km, czy są koszty autorskie, czy ktoś jest w PPK itd.). Do policzenia stawki godzinowej najważniejszą liczbą jest miesięczne netto, które warto wziąć z aktualnego kalkulatora online.
Krok 2: podział netto przez godziny pracy
Załóżmy dla przykładu:
- wynagrodzenie: 5 000 zł brutto,
- netto z kalkulatora: ok. 3 600 zł,
- wymiar czasu pracy w miesiącu: 168 godzin.
Wzór jest prosty:
stawka godzinowa netto = wynagrodzenie netto / liczba godzin pracy w miesiącu
Czyli:
3 600 zł / 168 h ≈ 21,43 zł netto za godzinę
W kolejnym miesiącu przy 176 godzinach byłoby to już:
3 600 zł / 176 h ≈ 20,45 zł netto za godzinę
W praktyce, jeśli potrzebne jest tylko ogólne rozeznanie „ile to jest netto na godzinę”, przyjmuje się średnio 170 godzin w miesiącu i zaokrągla wyniki. Do rozmów o pracy, porównywania ofert czy negocjacji taka dokładność jest zazwyczaj wystarczająca.
Minimalna krajowa a stawka godzinowa netto
Wiele osób zaczyna od pensji minimalnej, więc pojawia się naturalne pytanie: ile to jest netto na godzinę przy najniższym wynagrodzeniu? Ustawodawca określa zarówno minimalną pensję miesięczną, jak i minimalną stawkę godzinową przy umowie zlecenie.
Na potrzeby obliczeń warto pamiętać, że:
- przy umowie o pracę minimalna stawka godzinowa nie jest określona wprost – wynika z minimalnej pensji i liczby godzin pracy,
- przy umowie zlecenia jest już minimalna stawka godzinowa brutto, poniżej której zejść nie wolno.
Przykładowo, jeśli w danym okresie minimalne wynagrodzenie brutto na etacie wynosi X zł, a czas pracy w miesiącu to 168 godzin, to minimalna stawka godzinowa brutto na etacie będzie równa:
X zł / 168 h
Od tego odliczane są składki i podatek, co daje stawki netto zwykle o ok. 25–30% niższe od godzinowej kwoty brutto. Warto to przeliczyć przy zmianie pracy, żeby nie wpaść w pułapkę myślenia kategoriami „brutto z ogłoszenia” zamiast „netto za godzinę pracy naprawdę przepracowaną”.
Umowa zlecenie: ile jest na godzinę netto naprawdę
Przy umowie zlecenia często znane jest od razu wynagrodzenie za godzinę brutto. Pozostaje pytanie, ile wychodzi z tego netto. Tu sprawa jest bardziej zróżnicowana niż przy etacie, bo składki zależą m.in. od tego, czy zleceniobiorca jest studentem, czy ma inne tytuły do ubezpieczenia.
Typowe warianty zlecenia a stawka netto
Najczęstsze scenariusze:
- student do 26 roku życia – zwykle brak składek ZUS, czasem tylko podatek (a często i on jest zerowy dzięki uldze dla młodych),
- osoba z etatem gdzie indziej – może być odprowadzana tylko część składek (np. zdrowotna),
- zlecenie jako jedyne źródło dochodu – pełne składki ZUS i podatek.
Przykład uproszczony – zlecenie 30 zł/h brutto:
- student z ulgą dla młodych – często ok. 30 zł netto, bo brak składek i podatku,
- osoba z pełnymi składkami – w praktyce ok. 21–23 zł netto za godzinę.
Dlatego porównywanie „30 zł/h na zleceniu” z „20 zł/h na etacie” bywa bardzo mylące. Na etacie są płatne urlopy, chorobowe, okres wypowiedzenia, a na zleceniu najczęściej płaci się tylko za faktycznie przepracowane godziny. Stawka godzinowa netto przy zleceniu i przy etacie to tylko część obrazu – choć oczywiście ważna.
Jak samodzielnie szybko oszacować stawkę netto na godzinę
Jeśli potrzebne jest szybkie oszacowanie, bez zagłębiania się w detale, można przyjąć kilka praktycznych skrótów. Nie będą one idealnie dokładne, ale pozwolą ocenić, czy oferta pracy mniej więcej się opłaca.
Praktyczne „reguły kciuka”
Dla umowy o pracę na pełen etat, bez ulg specjalnych:
- netto miesięczne to zwykle ok. 70–75% brutto (w widełkach typowych pensji),
- miesięczna liczba godzin to średnio 170 h,
- stawka godzinowa netto to mniej więcej: brutto × 0,72 / 170.
Przykład: 6 000 zł brutto na etacie.
Szacunek:
6 000 × 0,72 ≈ 4 320 zł netto
4 320 / 170 ≈ 25,4 zł netto za godzinę
Rzeczywista kwota z kalkulatora będzie trochę inna, ale w codziennej rozmowie oświadczenie „to będzie jakieś 25 zł netto na godzinę” jest już bliskie prawdy. W negocjacjach taka orientacja zwykle wystarcza, by poczuć, czy oferta jest jakoś sensownie wyceniona.
Do precyzyjnych wyliczeń stawki godzinowej netto najlepiej używać aktualnego kalkulatora wynagrodzeń, a następnie podzielić otrzymaną kwotę netto przez realną liczbę godzin w danym miesiącu.
Kiedy warto patrzeć na stawkę godzinową, a kiedy na miesięczną
Stawka godzinowa netto jest przydatna, gdy:
- praca ma nieregularny czas (nadgodziny, zmiany, weekendy),
- porównywane są różne formy zatrudnienia (etat, zlecenie, B2B),
- pojawiają się dodatkowe godziny płatne inaczej (nocne, świąteczne).
W niektórych branżach stawka godzinowa netto to podstawowy sposób mówienia o wynagrodzeniu (budowlanka, gastronomia, call center, prace dorywcze). W innych, np. w korporacjach, dominują kwoty miesięczne brutto, a o godzinach prawie nikt otwarcie nie rozmawia. Niezależnie od kultury danej branży, świadome podejście do pieniędzy zaczyna się od prostego pytania: ile faktycznie wychodzi na godzinę netto.
Wyliczenie tej kwoty nie jest trudne, gdy rozumie się kilka podstawowych elementów: różnicę między brutto a netto, liczbę godzin w miesiącu oraz wpływ rodzaju umowy na wysokość składek i podatku. Dalej to już tylko proste dzielenie – i trochę rozsądku przy porównywaniu różnych ofert pracy.